woensdag 25 mei 2016

Hij is bij ons, hij is waarlijk verrezen!


Dat ik mijn S. niet vergezelde op haar jaarlijkse tripje naar Cannes speet me allerminst. Althans, tót ze me op de slotdag enthousiast belde over een bovenzintuiglijke waarneming op een buurtkermisje.

‘Je hebt wie gezien?!’ vroeg ik onthutst. En daarna bezorgd: ‘Je loopt toch niet onbeschermd in de zon?’
Maar geheel onbekommerd antwoordde ze dat ze stiekem foto’s van Hem had gemaakt. Vanonder haar hoedje. ‘Ik stuur ze vanavond wel even naar je toe.’

En ja. Ik had nu spijt.





maandag 23 mei 2016

Row, row, row your boat...


Keren we nog even terug naar dit watertje in Congo…


…waarop onze jonge vriend door een uitgelaten gezelschap van A naar B wordt gebracht:


Twee weken geleden kregen de leden van het Hergé Genootschap deze vraag voorgeschoteld: Wat wordt hier nu eigenlijk gezongen?

Fraai gedetailleerd is het antwoord van A la Recherche-lezer Michel Prior die er meteen een link aan toevoegt naar een gezongen versie.

Qua inhoud is het een roeiliedje, equivalent van ‘Row, row, row your boat’, met dit verschil dat men niet ‘gently down the stream’ gaat, want ‘le courant est très fort’"(= moliba makasi). De Uélé is een zijrivier van de Congo.

Op de hertekende plaat uit ‘Kuifje in Afrika’ lijkt de rivier naar links te stromen, terwijl de roeiers de boot naar rechts sturen, dus stroomopwaarts. Dat betekent dat Kuifje verder het binnenland intrekt, waar zich de missiepost van de witte paters bevindt.

Wat Popokabaka met dit alles te maken heeft? Het negerkoninkje reist over de Lualaba (‘père du Congo’) tot aan Kabalo. Zijn koninkrijkje bevindt zich aan de oorsprong van de Lualaba en dus in het uiterste zuiden van Congo.



Woensdag: Ik heb Hergé gezien!

woensdag 18 mei 2016

Behaarde misvorming


Amusant telefoontje van S. uit Cannes die voor het festivalpaleis werd aangeschoten door een vreugdeloze Kuifje met flyers en te veel gel in zijn haar.
‘Ik heb hem afgewimpeld hoor,’ zei ze bedaard.

Dat is mij nooit gelukt.

Over die gelkwestie valt overigens nog wel iets te zeggen. Waarom we onze jonge vriend nimmer met zijn vingers in een potje Murray’s betrappen, werd dertig jaar geleden al uit de doeken gedaan door production designer Guillaume Aretos:


De kuif is domweg een begroeide deformiteit van de schedel.

Aretos liet zijn röntgenblik ook op het onderlichaam vallen en vond aldus een aangeboren botafwijking die een nieuw licht werpt op de plusfour-dracht:


Inmiddels is Nick Rodwell van mening dat de openbaarmaking van dit materiaal op gespannen voet staat met het medisch beroepsgeheim. De kwieke beheerder van de Kuifje-nalatenschap zoekt, tussen de lopende dagvaardingen, bodemprocedures en cassatiezaken, een gaatje in zijn juridische agenda om bij kort geding een publicatieverbod af te dwingen. Wordt vervolgd!

maandag 16 mei 2016

Een ongemakkelijk speelveld


Hoe verliepen ondertussen de zaken voor Sotheby’s in Parijs?

Vier jaar geleden beleefde men met de eerste internationale stripveiling een flop van jewelste. Van de 95 kavels werden er slechts 27 verkocht. Afgelopen zaterdag zagen de resultaten er ietsje beter uit, maar de negende kunst blijft voor het klassieke veilinghuis een ongemakkelijk speelveld : 268 kavels, 117 onverkocht.

Van Dongen vond geen koper, maar evengoed geldt dat voor alle kavels (zes stuks!) van Franquin. Swarte deed het dan weer opvallend goed met een omslag voor Métal Hurlant (richtprijs 5.000 €, afgehamerd op 7.750 €), evenals het mooie origineel van Alain Saint-Ogan, dat ik met een richtprijs van 3.000 – 4.000 € wel erg bescheiden vond ingezet. Het ging uiteindelijk weg naar waarde: 10.625 €.
Tot zover het financiële nieuws.

Rest ons nog dit strookje van Jacobs dat ik nogal onbehouwen typeerde als ‘saaie pief-paf-poef’:


Twee A la recherche-lezers namen daar aanstoot aan, waarvan eentje zijn grieven vergezeld deed gaan van deze afbeelding:


Toelichtende tekst: ‘Als u Jacobs’ werk door wat Photoshop-filters haalt, ziet u hoe knap zijn lijnenspel is.’

Bon, laat mij dan maar schuldbewust het hoofd buigen en stamelen dat dit triptiek alleszins een hoekje kan innemen aan de wand van galerie Carrefour aan de Louizalaan.

donderdag 12 mei 2016

Zweethanden, glorie en rijkdom


Grote afwezige aanstaande zaterdag op de originelen-veiling van Sotheby’s* in Parijs: Hergé – wat in zekere zin ook wel verfrissend is (de Hemelse Vader behoedde ons voor wéér een extatisch persbericht over een ‘pièce de musée’ uit SCEPTRE…).

Het werkvolk van Georges is daarentegen goed vertegenwoordigd, met buitengewone én buitengewoon saaie stukken van Martin en De Moor en dito pief-paf-poef van Jacobs:


Tevens is er, qua navolgers, een opmerkelijk grote Nederlandse inbreng, met Swarte, Van Dongen en Van den Boogaard:


Mijn favoriet:


Fragment uit kavel 209. Zig et Puce in een constellatie die we evengoed in een Kwik en Flupke-gag hadden kunnen aantreffen, voor het graf van hun geestelijk vader. Alain Saint-Ogan schatte zijn sterfdatum iets te optimistisch in. Hij overleed niet in 1995 als eeuweling, maar al in 1974, op 79-jarige leeftijd.

De complete plaat gaat met een zeer bescheiden richtprijs (3.000 – 4.000 €) onder de hamer:


Overigens is het deze maand precies 85 jaar geleden dat de jonge Hergé met zweethandjes (mogen we aannemen) aanbelt bij Saint-Ogan en hem zijn eerste albums toont. Saint-Ogan - min of meer berucht om zijn misprijzende commentaren - blijkt voor de jongeman uit Brussel alleraardigst. Hij schenkt hem zelfs een gesigneerd origineel uit eigen werk:


Glorie en Rijkdom… Let vooral op de afsluitende, profetische plaatjes. Tien jaar later staat de wereld in brand, maar zal bij Hergé het geld tegen de plinten gaan klotsen.


*) Klik! voor de catalogus

woensdag 11 mei 2016

U-élé U-élé U-élé Maliba Makasi


Mail van Scudder die me wijst op een prachtige, intrigerende quizvraag waarop leden van het Hergé Genootschap deze week hun tanden mogen stukbijten. We duikelen ervoor terug in de tijd, naar 1 januari 1931, als in de Petit Vingtième een nieuwe aflevering van CONGO verschijnt met dit afsluitende strookje:


De vraag: welk liedje wordt hier gezongen? En wat is de betekenis ervan?

We geven een paar hinten. Het liedje is een slaapliedje (in het Frans is dat een ‘berceuse’) en het wordt gezongen in het Lingala, een Bantoetaal uit Congo. Kijk ook eens goed naar de verschillen tussen de originele en deze hertekende versie:



Oorspronkelijk zitten de Congolezen naast elkaar, daarna achterelkaar en worden ze door een trommelaar begeleid. Maar het liedje is – vrijwel – gelijk.


Er wordt overigens een bonusvraag geserveerd die niet minder prikkelt: wat is de relatie tussen deze scène en Popokabaka?

maandag 9 mei 2016

De waarheid op een lullig dienblaadje


Naar het Engelse Wakefield voor de grote overzichtstentoonstelling van Martin Parr, arguably Britain’s greatest living photographer. Dat mag zo wezen, maar Parr is ook bekend als een obsessief verzamelaar van prentbriefkaarten en kiekjes die uitblinken in banaliteit en lulligheid:


Pagina uit zijn vroege bestseller Boring postcards.

De curiosa-collectie van Parr werd ooit fraai gedefinieerd als ‘de zure waarheid op een lullig dienblaadje’. Ik krijg er in elk geval geen genoeg van en misschien houd ik daarom ook zoveel van de triviale prentjes die Viviane Quittelier, kleindochter van Edgar Jacobs, met enige regelmaat prijsgeeft aan de buitenwereld.

Deze kennen we inmiddels:


S.O.S. Woondecoratie! In het Bois-des-Pauvres, 15 december 1966.

Zonder inzittenden, niet minder benauwend:


Gezelligheid buiten de deur, 7 juni 1982, een restaurant in Overijse (Viviane zit naast haar opa, tegenover haar moeder Georgette):


En tot slot mijn favoriet, deze betoverende opname van Edgars keuken:


Ze mochten hun talenten dan wel niet verenigd hebben, Jacobs en Hergé deelden uiteindelijk wel hun banale ingenomenheid met botanische gordijnstof.

Overigens aten we na de Martin Parr-expo een fenomenale lobster ravioli in een restaurant met bruine cementtegels in het toilet en een oranje wc-bril. In de pot speurde ik vergeefs naar sporen van Britse ironie.

vrijdag 29 april 2016

Een vingerknip & een berisping



‘Bij ons op de vrijmarkt hadden ze tenminste nog het fatsoen én het verstand om de Petit Vingtièmes in plastic te verpakken,’ mailt Jan Aarnout uit Gouda.

Mijn aandacht op het bijgevoegde fotootje werd evenwel getrokken door de Weekblad-bundeling, ook hier links van de doos. Wie goed kijkt, herkent het boekwerk met de linnen rug als zo’n plezierige omnibus uit 1970, met een erg pueriele, vingerknippende Kuifje:


Overigens deinst A la recherche-lezer Jan Aarnout in dezelfde mail niet terug voor een stevige berisping - naar aanleiding van mijn commentaar van afgelopen maandag bij dit veilingstuk:


‘Wat je blijkbaar niet weet, is dat een deel van de oplage van Les nouveaux exploits de Quick et Flupke, gamis de Bruxelles, 5me série, zonder voorkant aan de verkooppunten werd uitgeleverd. Mijn eigen exemplaar heeft evenmin een omslag:’


‘Het behoorde ooit toe aan Paul Van de Walle. Een fraai exemplaar van het album kost nu zo’n duizend euro. In 1995 betaalde ik er 150 BFR voor en was er zeer tevreden over.’

Ik geef toe: een zeperd waarvan ik stotteren moet...


Origineel van een Q&F-gag, voor het eerst verschenen in de Petit Vingtième (7 januari 1937) en in 1940 gepubliceerd in (met of zonder omslag...) het 5ème série-album, op pagina 64.

maandag 25 april 2016

Verval per strekkende meter


Een verhagelde uitvaart, het was weer eens iets anders. Als het leven je een maandabonnement heeft gegeven op de dood, zijn de modulaties in het bekende wijsje de krenten in de pap.

’s Avonds opende ik een mail van D. die me linkte naar een Millon-veiling. Het verval en de eindigheid gingen er per strekkende meter onder de hamer:


Tintin N&B + Quick et Flupke N&B – Ensemble de 2 albums: L’oreille cassée (édition originale Casterman 1937, A2, pages de garde bleu foncé), Quick et Flupke 5ème série. Incomplets. Pour pièces. Mauvais état. Estimation: 80 - 120 €. Afgetikt op 150 €.


Ensemble de 6 albums: Crabe (EO, pinces vers le bas), Congo, Sceptre, Oreille, Cigares, Lotus (intérieur + 1er plat Ile noire). Tous avec petite image collée. Incomplets. Pour pièces. Mauvais état. Estimation: 500 - 600 €. Afgetikt op 1000 €.

‘Mijn klanten eten niet uit de vuilnisbak,’ snoefde D.

En toch zag ik een grootmoedig gewin in het verzamelen van deze brokstukken. Als het moment zich aandiende, zouden je nabestaanden het hele zaakje zonder schuldgevoelens in de container durven kieperen.

vrijdag 22 april 2016

A filthy lie !



‘Het inkleuren van plaatjes ontspant, het verdrijft de stress en laat je weer meer van het leven genieten.’

Stress counsellor Stephen Barchet over het succes van kleurboeken voor volwassenen.

woensdag 20 april 2016

De lange reis naar Molensloot (2)


Wat is die andere, veel leukere schakel tussen het filmvehicle ‘Abus de confiance’ uit 1937 en onze held Kuifje?
Een hersenkraker die nogal wat slachtoffers eiste.

‘Ik ben aan het einde van mijn Latijn (én aan het eind van mijn 2,7 meter Kuifje-bibliotheek),’ schreef lezer Yves uit De Haan. De ‘afgepeigerde’ Nico uit Rijnsburg en Jan Aarnout uit Gouda hadden al eerder de handdoek in de ring geworpen, die laatste – toch voorzitter van het Hergé Genootschap - met de verzuchting: ‘Het is eenvoudiger een vraag te verzinnen dan te beantwoorden.’

Enfin, elf deelnemers, geen winnaar. De meegeleverde cryptische omschrijving bleek eerder een struikelblok dan een aanwijzing ‘om op weg te komen’:

Van die metropool op de titelrol is het nog een reis van jaren naar Molensloot.

Voor het juiste antwoord keren we hoe dan ook terug naar de begintitels van ABUS:


Let op de componist met de grootsteedse achternaam, om hem gaat het (en dus niet om het CAPITOL-spoor dat een aantal inzenders volgde...)!

Georges Van Parys is in 1937 al een drukbezet man met ruim veertig soundtracks in zijn portfolio. Hij deelt zijn voornaam met de tekenaar van Kuifje en zijn uiterlijk, althans op deze foto, met dat van Edgar P. Jacobs:


Na een reis van jaren ontmoeten we - in 1960 - dezelfde Van Parys op de titelrol van een Britse komedie met Sophia Loren en Peter Sellers:


The Millionairess is de verfilming van het gelijknamige toneelstuk van Bernard Shaw, die het in april 1935 aan de wereld toevertrouwde:


Het schouwspel van de bejaarde Shaw was uiteindelijk een fel protest tegen de macht van het geld, de film is daarentegen een bronstige lofzang op het lijf van Loren...:


...en dus niet geschikt voor kinderen…

En dan toch een link met Kuifje? Jawel. Tijdens de opnames in Engeland overkomt hoofdrolspeelster Loren iets vervelends:


En het is in deze geruchtmakende juwelendiefstal, waarde A la recherche-lezer, dat Hergé de eerste inspiratie vindt voor een nieuw Kuifje-avontuur, een verzameling gebeurtenissen die zich voornamelijk zal afspelen binnen de muren van Molensloot en, vanaf juli 1961, op de pagina's van het Weekblad:


Zie daar de fraaie schakel tussen onze held en het Franse filmdrama Abus de confiance. Wim Noordhoek schreef het jaren geleden al: Er is geen eind aan Kuifje. Wordt vervolgd!

woensdag 13 april 2016

De lange reis naar Molensloot (1)


Bon, wat is de schakel tussen het melodramatische filmvehicle ‘Abus de confiance’ uit 1937 en onze held Kuifje? De loftrompetten schallen voor ephemerist Wim Lockefeer die als eerste het correcte antwoord gaf. Maar de originaliteitsprijs gaat naar de A la recherche-lezer die een greep deed in zijn platenkoffertje en, zonder verder commentaar, deze afbeelding inzond:


De 10 inch mini-elpee met de dialoog en de deuntjes uit ‘Tintin et le mystère de la toison d'or’. Vergeet de signatuur van Jean-Pierre Talbot, let op de hoesfoto rechtsonder:


Onderonsje in het Griekse Drievuldigheidsklooster. Links Haddock, rechts Kuifje en in het midden: een Franse acteur wiens carrière meer dan tachtig (!) jaar omspant.

Charles Vanel debuteerde in 1908 op 16-jarige leeftijd en speelde in meer dan tweehonderd films. Waaronder een hoofdrol in ‘Abus de confiance’...


... en dus een optreden (van enkele minuten) in de Gulden Vlies-film, als de oude piraat/priester Alexander Timotsjenko:



Weer wat geleerd...

Maar niet alles!

Vergeet het Gulden Vlies-werkstukje. Er is nog een andere, veel leukere schakel tussen ABUS (de film staat overigens volledig online) en KUIFJE - een hersenkraker waarmee we ons op het niveau van de roemruchte King William’s Testpaper begeven. Wie het antwoord weet, treedt zonder meer toe tot het exclusieve domein van de dragers van de Jūdan, zoals bekend de hoogst haalbare graad in de tintinologie.

Nochtans een cryptische aanwijzing om op weg te komen:

Van die metropool op de titelrol is het nog een reis van jaren naar Molensloot.

Ik knijp er even tussenuit dus er is een royale inzenddatum. Terug op woensdag 20 april. Antwoorden uiterlijk op dinsdagavond naar tintinperdu@gmail.com. Telefonisch doorgeven kan ook: toestel 421.

maandag 11 april 2016

Over de slechtheid der mannen


Keren we nog even terug naar het vlugzout van Kruschen met een opmerking van een trouwe A la recherche-lezer:

‘Ik moest bij het zien van de advertentie van Kruschen Salts meteen weer denken aan ons aller Huib van Opstal. Hij heeft in 1994 toch wel een mirakels mooi boek over Hergé samengesteld.’

Van Opstal zelf is, tweeëntwintig jaar later, ook nog steeds erg tevreden. Zijn Linkedin-pagina is goeddeels gevuld met loftuitingen (‘…A terrific book!…’— MARTIN LODEWIJK)

Enfin. Essay Hergé dus. Pagina 51:


Dit is de oerversie van de Kruschen-gag, uit de laatste Petit Vingtième van 9 mei 1940:



Met een andere titel dan de naoorlogse kleurenversie: Abus de confiance (Misbruik van vertrouwen) in plaats van La foi dans la publicité (Het vertrouwen in reclame). Wat ongewijzigd is gebleven, is de aardbol op de laatste pagina die door alle conflicten aan het ontploffen is:


Een dag na publicatie vielen de Nazi’s België, Nederland en Luxemburg binnen...

Drie jaar eerder kwam overigens deze gelijknamige film in roulatie…


…over de slechtheid der mannen…


Met de Q&F-gag heeft die rolprent verder niks te maken. Maar een béétje liefhebber ziet natuurlijk wel een link met Kuifje!*


*) Oplossingen voor dinsdagavond 20.00 uur naar tintinperdu@gmail.com

vrijdag 8 april 2016

Droefgeestig verzamelaarsleven


Ik reed naar de Maasvlakte waar S. stond te blauwbekken op de set van een filosofische heist-film. Het regende pijpenstelen en iedereen was goedgeluimd: het draaiboek vermeldde een afrekening in ellendige weersomstandigheden. Maar er gloeiden geen filmlampen en uit de generatorwagen lekte een verontrustende stilte. Toen de stroomvoorziening na uren was hersteld, scheen de zon en vloekte de jonge regisseur als een volmaakte leerling van Archibald Haddock.

’s Avonds aten we met hem een schielijke hap bij een afhaalchinees. Hij vertelde over een bevriend regisseur die al jaren een rol heeft in een populaire fotostrip. ‘Ik heb trouwens niks met strips,’ bekende hij. ‘Al die gladgestreken tekeningetjes. De beweging zit ’m nou juist in de schetsen, denk je niet? Ik kan je storyboards laten zien…’

Buiten begon het weer te druppelen. Ik dacht aan een verzamelaarsleven gewijd aan klare lijnen en rolde droefgeestig een visballetje door de mihoen.



Schetspagina voor plaat 32 uit TIBET, drie jaar geleden afgetikt in Parijs.

dinsdag 5 april 2016

Hebbeding!


Enfin, genoeg grappen en grollen. Het lachen verging me ten slotte bij het doorbladeren van de nieuwe ‘L’univers du créateur de Tintin’-catalogus.

30 april steken ze bij Artcurial maar weer eens een geëmailleerde MAAN-plaquette in de lucht – een tikkeltje sneu is het beslist. Zoetjesaan verwordt de jaarlijkse Hergé-negotie van het Parijse veilinghuis tot een suffe afvinkmanifestatie:

Kuifje-beeld van Nat Neujan: CHECK! Sovjets-album uit de premier mille in zeer mooie staat: CHECK! Kliederwerkjes uit het ronde archief van de Studios: CHECK!

Blikvanger van deze matte Univers-editie zijn de originele slotpagina’s van SCEPTRE, maar veel vermakelijker is het schriftje uit de jaren dertig met ideeën en schetsjes voor nieuwe Quick en Flupke-afleveringen:


Zeer bescheiden richtprijs: 6.000 – 7.000 €. Let op het rode kruis door trapleuning en hemelpoort én de tevreden constatering: FAIT. Gedaan! Vele jaren later, in de herwerkte kleurenversie, ziet deze grap er zó uit*:





*) De publiciteit voor Eno’s Fruit Salt (zie Hergé’s aantekeningen onder het opmerkelijke ‘Truth in advertising’) is tot aan de clou ingeruild voor Kruschen Salts, twee wondermiddelen die overigens ook in deze eeuw nog steeds verkrijgbaar zijn: