Vacances, j'oublie tout

Beste A la recherche-lezer,

Ik ben tot eind augustus afwezig.

Invalpraktijk voor noodverbandjes, bolwassingen en verse broodjes: zuster Germaine, tst. 421.

Bovenal wens ik u een leeslustige zomervakantie.

Hardleers

Luxe editie van Het Haaienmeer, uitgeverij Snowy (‘SnW’), oplage 30 exemplaren en twee ‘auteursexemplaren’ (wat op z’n minst getuigt van een notie van humor!):


Foto en informatie komen van een oplettende A la recherche-lezer die verwijst naar de stripveiling van Catawiki van vanavond, kavel 97, een soortgelijk album in grijs linnen en zonder uitgeefimprint maar wel in identieke lettering en de bewering dat er maar vijf exemplaren van zijn: ‘Er is al ruim driehonderd euro op geboden!* Ik kan me niet herinneren wat de prijs van dat album op Marktplaats was wel weet ik dat de verkoper ook nog een versie met groen omslag aanbood.’**

Enfin. Twee vragen op de vroege maandagmiddag. Waarom hebben stripverzamelaars zo’n vreemde (lees: ordinaire) opvatting over ‘luxe’ (die slecht gespatieerde Times op het omslag komt toch heus uit de categorie knoeiwerk)? En waar komt toch dat onvoorwaardelijke vertrouwen in de vermelding van een lage oplage vandaan? Aan kwestie 3 maken we maar geen woorden meer vuil.


*) Inmiddels staat de meter op de € 600,00

**) 13.47u: Aanvulling/correctie van een in zijn wiek geschoten D. (Waarom leg je dit niet eerst even aan mij voor?): ‘Ik zeg niet dat je briefschrijver een klutser is maar mij is enkel een versie in rood linnen bekend, geletterd A tot J. En ik heb twee keer een J gezien.’

Door het venster

Mistroostig in de regen starend, merkt hij op dat, wanneer twee voorbijgangers - een grote en een kleine - elkaar passeren, het altijd de kleine is die zijn paraplu de hoogte in steekt.

Il faut bien pleurer un peu!

Curieus is zeker óók kavel 359 op de eerstkomende (24 juni) veiling van Banque Dessinée: het origineel van de een-na-laatste aflevering van L’Etoile mystérieuse. Niet verknipt, want ongebruikt in het herschikte album.
Richtprijs: 80.000 - 100.000 euro.
Dat is veel geld voor drie personages onder een samenklontering van obese tekstballonnen. ‘Pièce de musée!’ snoeft het Parijse veilinghuis als vanouds in een zeer uitgebreide toelichting. Toch valt daar nog wel een weetje aan toe te voegen.

De aangeboden strook 176 verscheen op 21 mei 1942 in Le Soir, de dag waarop in Nederland de beruchte Verordnung 58 van kracht werd. Joden werden gedwongen hun kunstvoorwerpen, edelstenen, gouden, platina of zilveren voorwerpen, sieraden et cetera in te leveren. Roof ging aan moord vooraf: amper twee maanden later vertrok het eerste transport naar Auschwitz-Birkenau.

Ook Kuifje kneep er tussenuit en presenteerde op vrijdag 22 mei in Le Soir zijn tijdelijke opvolger: de nieuwe avonturen van Baron de Crac (van Jacques van Melkebeke):

Enfin. Schakelen we snel over naar een onschuldig kavel op de Sotheby’s-veiling om de dag toch met fris gemoed te beginnen:

Origineel omslag van de Petit Vingtième, 27 oktober 1932*.


*) Geboortedag van Sylvia Plath. Dichter. Romanschrijver. Essayist. Stak op 31-jarige leeftijd haar hoofd in de oven nadat ze het ontbijt voor haar kinderen had klaargezet. Neen, beste A la recherche-lezer, het wordt geen goede dag.

Poesie

I.
Curieus kavel op de stripveiling van Sotheby’s (4 juli, Parijs): het poesiealbum van Marie-Louise Van Cutsem (‘Milou’) met twee tekeningen van haar jeugdvriend G. Remi, gedateerd 1917 en 1920. Georges hield van haar, maar met de liefde werd het niks tussen die twee. Milou’s ouders vonden haar te goed voor een knaap met zo’n simpele job.
Wie er oog voor heeft, ziet poëzie in de kwaadaardige afwijzing van de moeder:

Die jongen
Juist goed genoeg
Om tekeningetjes te maken
Op tafellakens
En onderleggers
Werkelijk!
Hij heeft geen enkele
Toekomst

(Irma van Uytfanck de Potter, 1925)


II.

Tiptop Georges in Oostende, gefotografeerd door Marie-Louise. Op de achterzijde van de foto heeft ze genoteerd: ‘Georges Remi, het gelukkige jaar 1924’.


III.
Vanzelfsprekend leggen Milou noch Georges zich neer bij het verbod om elkaar te zien. De jonge geliefden vluchten naar Amsterdam waar Milou een betrekking vindt als zakkenstopster en Georges als koksmaat aanmonstert op een vrachtschip van de Java-China-Japan Lijn. Op zijn tweede lange reis raakt hij bevriend met de scheepsarts Jan Jacob Slauerhoff. Deze raadt hem - niet in het minst om opportunistische redenen - aan om geen tijd te verkwisten aan tekenwerkjes, maar zich ganselijk te bekwamen in de kookkunst.

In 1930 opent Georges met zijn kersverse vrouw Marie-Louise een visrestaurant in de Amsterdamse Kreupelsteeg: Tintin & Milou. Het zeer bescheiden etablissement wordt in de oorlogsjaren door het lokale verzet als uitvalsbasis gebruikt om twee neergehaalde Britse piloten terug te smokkelen naar Engeland. Na de oorlog slaat Georges op het zakelijke vlak zijn vleugels uit. Bij zijn dood, in 1983, is Tintin & Milou een succesvolle restaurantketen met 23 vestigingen in Nederland en België*.


*) Het 24ste, hagelnieuwe filiaal in Coq-sur-Mer is nimmer voltooid en thans een bouwruïne.

Ad fundum*

*) Bonne chance pour dimanche!

Proficiat!

De Marten Toonderprijs, het stipendium voor striptekenaars met een verslappend gezichtsvermogen, gaat dit jaar naar…



… Joost Swarte (+5,75 / +6,25).

Vorig jaar was de laureaat Peter Pontiac (-4,75 / -5,50):

In 2009 werd de prijs voor het eerst uitgereikt (Jan Kruis, +7,50 / +6,75).

Winnaar Swarte wordt op zaterdag 8 september gehuldigd tijdens het Stripfestival Breda. De prijs draagt hij op aan inspirator en lotgenoot Hergé:

Gemassicoteerd

Nee, we moeten het er wel over hebben.

D. wijst me op kavel 541A:

Le Petit Vingtième, compleet (1928-1940) en dit weekeinde afgehamerd op € 53.644.
De handelaar windt zich zowaar op.
‘Ingebonden,’ gruwt D. ‘Ze zijn aangesneden*. Een halve ton voor verminkte bladen…!’

Zelfs ik, beweert hij, met mijn obsessie voor nieuwstaat, moet toch toegeven dat die krantjes gerafeld moeten zijn:



En mij hoort ie eens niet tegenpruttelen.


*) ‘Gemassicoteerd’, schreef D. in ongerijmd Frans-Vlaams.

Ongemakkelijk

Ja. Nou. Een hoop geld.

Maar we kunnen het er ook niet over hebben.*

Ik troonde S. mee naar Intouchables, opgezadeld met een breekbare nieuwsgierigheid - want ook uit onverdachte en onverwachte bron kreeg de film inmiddels open doekjes. Het is een klein verhaal: man, verlamd tot zijn kin, is het medelijden beu en kiest een ongeschoolde nietsnut als verzorger.

De patiënt (Philippe) is blank en miljonair, de buddy (Driss) is zwart en arm en goedlachs. Hij lacht om het dure bad waarvan hij gebruik mag maken, om de rare kunstwerken waar zijn baas van houdt en om zoiets als een opera, een fenomeen waarvan hij blijkbaar nog nooit heeft gehoord. Driss is, kortom, de nobele wilde die dienstdoet als koloniaal object dat geciviliseerd moet worden. Maar hij is ook het prototype van wat de Amerikanen the Magical Negro noemen, de zwarte vriend die de blanke personages over hun schaduw laat springen (en op Kool & the Gang laat dansen).

Na 112 ongemakkelijke minuten vroeg ik me af of de Congolese student Bienvenu Mbutu Montondo niet het verkeerde proces had gevoerd.


*) Nu ja, ten minste moeten we hier ruchtbaarheid geven aan het smartelijke lot van kavel 406 (portrettekening van Germaine): INVENDU.

Volledig

Le Petit Vingtième (nummer 34, 1934) op Marktplaats:

Het boekje mist een stuk uit de cover. Bladzijde 7 t/m 10 ontbreken. Hier en daar is wat geschreven met potlood + getekend met potlood in de strip van Quick en Flupke. Dit is te verwijderen. Op de achterkant twee streepjes met pen.

Een aanbod tezamen met de wrakstukken van nummer 35 uit dezelfde jaargang (‘Boekje mist blz. 5/6 en 11 t/m 16’). Maar:

Waren de nummers compleet geweest, hadden ze samen een waarde vertegenwoordigd van ongeveer 130 euro.

De verkoper heeft er desalniettemin het volste vertrouwen in:

Ik hoop toch een goed bod te krijgen voor deze leuke nummers. Ze kunnen bijvoorbeeld ingelijst worden of volledig gemaakt worden.

Tsja.

De mens is een intelligent beest dat zich gedraagt als een volledige idioot.
(Albert Schweitzer)

Grijnzend eerherstel

I.
Op die CONGO uit de premier mille moeten we vooral maar niet gaan bieden. Adviseert Martin Lodewijk:

Het lijkt mij uitgesloten dat Hergé die heeft gesigneerd. Waarschijnlijker lijkt me dat Germaine even voor haar Georges is ingevallen. Dat bibberhandje laat ze dan dus achterwege. Maar ik zou fotografische bewijzen, video, film, dna et cetera moeten zien (en dan nog uit onbetwistbare en onkreukbare bron!) om te geloven dat de man met het beeldschone handschrift van daarboven (en ik ben daarin een autoriteit: mijn moeder had het handschrift van God zelve terwijl mijn vader en ik krukken-op-wielen waren) die gruwelijke lagereschoolmeisjespoeziealbum-‘Tintin’ in het Congo-album heeft gepend.

II.
Wat weten we eigenlijk nog van die signeersessies? Over SOVIETS noteert droogstoppel Philippe Goddin (in de erbarmelijke vertaling van ‘Lignes de vie’):

De eerste vijfhonderd, genummerde, exemplaren liggen in het bureau* van priester Wallez om te worden gesigneerd. Hergé tekent voor Kuifje en hij heeft Germaine zo ver gekregen dat zij de ‘handtekening’ van Bobbie voor haar rekening neemt. Ze leggen de albums rondom zich heen open op de grond, om de inkt te laten drogen. Zullen de lange signeersessies hen dichter bij elkaar brengen?

*) Zoals bekend hadden de Waalse ultra-katholieken enorme bureaus waaraan zij dito sigaren rookten.

III.
Germaine (Ma petite Ginette, zoals Georges haar zoetelijk noemt) tekent voor de gelegenheid met links. Misschien dat de tekenaar zijn CONGO ook met de andere hand signeerde. Maar liever ga ik mee in de veronderstelling dat zijn aanstaande hier onbewogen ruggensteun verleent. Minimaal een halve ton voor een album dat tweemaal door haar is getekend: dat lijkt me een grijnzend eerherstel voor de bakkersdochter wier portretten onverkoopbaar zijn!


Vrijdag verder

Een Kuifje doen

Allegedly they are doing a Tintin on this. In het oor springend Hollywood-jargon dat S. opving op de Marché du Film in Cannes.

Doing a Tintin, als in: een blockbuster laten openen in Europese zalen (‘to hypo the show’s word of mouth’) en pas later een Amerikaanse première geven.

De film van Spielberg is daarin eerder een trendvolger dan een trendsetter, maar het bekt natuurlijk wel lekker en misschien wordt het daarom wel een blijvertje. Tenzij het een negatieve connotatie krijgt. Want laten we eerlijk zijn:

The B.O. for ‘Tintin’ was whammo overseas* but domestically it was kind of floppola**.


*) $ 296.402.120
**) $ 77.591.831

Voir et savoir

Gesigneerde SOVIETS (1930). Georges tekent met ‘Tintin’, Germaine met ‘Milou’:

Gesigneerde CONGO (1931). Let op de krabbel van Georges/Tintin die amper een jaar later brutaal afwijkt van het ‘origineel’:

Germaine/Milou is met haar pootje daarentegen uiterst consequent.
Evolutie versus stilstand.
Aldus zien we al vóór hun huwelijk (in 1932) de eerste tekenen van een verwijdering tussen de Tekenaar en zijn aanstaande vrouw.

Waarna het ergste nog moet komen.

Archibald?

Wietse!



(Met dank aan lezer/eilander AK)

Leemte

Prettige manoeuvreerruimte op de L'univers du créateur de tintin-veiling.*

Wie voor dit album geen halve ton wil ophoesten:

…vindt in de aankondiging ervan een betaalbaar alternatief:

Als dertig mille te hoog gegrepen is voor dit origineel:

…dan lijkt drie mille voor het afgeleide affiche een verstandige budgettaire afweging:

En wie voor deze bakkersdochter de platvink liever in de binnenzak houdt:

…die... ach, nou ja, die heeft misschien wel het gelijk van de wereld aan zijn zijde.

Onderwijl staar ik met gemengde gevoelens naar De Laatste Grote Hiaat in mijn Verzameling:

Elegante zelfprotectie: mezelf wijsmaken dat er sprake is van een Dringend Gewenste Leemte.



*) De catalogus staat hier online

Onwaarachtig

Uit La Grande Épicerie griste ik getruffeld moeraszout mee, uit de Fnac ‘Gringos Locos’:

Jijé, Franquin et Morris sillonnant les États-Unis et le Mexique dans une vieille Ford Hudson… Une histoire parfaitement authentique…

Authentiek was daarna vooral mijn ontgoocheling over het ketellapperswerk van scenarist Yann. Of was de teleurstelling in het tekenwerk van Olivier Schwartz nog net een graadje erger?

Schwartz is een geraffineerde tekenaar. Tenminste, het is toch maar knap hoe sterk hij de suggestie weet te wekken dat te zijn. Oppervlakkig gezien maakt hij indruk (en met succes: ik liep immers met zijn album naar de kassa). Maar de verlokking houdt geen stand, de verleiding blijkt vals. De tekenaar is een poseur die al op pagina 3 door de mand valt:

Schwung? Dit is de worsteling van een artiest die slechts een beperkt aantal trucjes beheerst. Buiten de nauwe begrenzing zijn de poppetjes lijkstijf:

Waarna we de arme tekenaar nog herhaaldelijk zullen zien zweten. Dat Schwartz zijn klamme lijntjes vet in de inkt zet, maakt het er allemaal niet beter op (en geeft zijn werk hier het karakter van een anonieme reclamestrip).

Maar ¡mil millones de Brujas y duendes!, genoeg gemopperd deze week! Heer, geef ons heden een waarachtig pleziertje:

Maandag verder.

ZRAK!

Naar Parijs, voor de Triennale in het Palais de Tokyo en voor de Tim Burton- en Robert Crumb-exposities: een nogal onzalige processie van hele en halve teleurstellingen. Ellendigste inzicht: met hun vernieuwde kunstpaleis hebben de Fransen (sinds de opening in april) misschien wel het mooiste museum voor hedendaagse kunst - en nóg slagen ze erin op 22.000 vierkante meter uitstalruimte geen enkele begeestering af te dwingen.
‘Ze hebben hier toch een wat andere smaak,’ zei S., bij een installatie van opwaaiende jurkjes en uitgebluste ballonnetjes boven een slordige kluit ventilatoren.
‘Misschien hebben ze wel géén smaak,’ opperde ik voorzichtig.

Maar de koude wortelsoep met kardemon in het restaurant was formidabel, zelfs onder de vensters van Christian Marclay, de kunstenaar die ‘al dertig jaar de relatie verkent tussen geluid en beeldende kunst’:

Verslikte ik me daar toch bijna in het vlinderdasje van Han Peekel!


Woensdag: een valse verleiding

Herhaling

Een oude bekende. En met een reden. Persbericht van Artcurial: de gouache van Amérique gaat op 2 juni opnieuw onder de hamer. In maart 2008 was de opbrengst € 650.000 (exclusief opgeld). Bij het Parijse veilinghuis doen ze nu stoer met een vanaf-prijs van € 760.000.

Alsof het leven niet te kort is om in herhalingen te vallen.



Ik trek me even terug. De luiken gaan weer open op 14 mei.

Een prachtige brand

Joanika: ‘Het was een prachtige brand. Grote delen van het huis bestonden uit hout en riet, die zorgden voor een enorme vuurzee. De woning was gloeiend rood van binnen. Eerst stortten de houten balken van de plafonds in, daarna de vloeren. Bladzijden van boeken dreven op de vlammen als bladeren die door de lucht wapperen.’

Borge: ‘De animator in mij keek naar de soepele beweging van de vlammen.’

Borge Ring en zijn vrouw Joanika vertellen (vanmorgen in de Volkskrant) over de brand die hun woonboerderij in de as legde. De 91-jarige animator had juist een selectie uit zijn archief gemaakt om te laten veilen bij Zwiggelaar: de originele tekeningen uit zijn films, zijn briefwisseling met Marten Toonder, zijn werk voor Donald Duck en Sjors (Distel), een grote collectie stripboeken. Er is niets van over - zelfs de Oscar die Ring kreeg voor zijn Anna & Bella is gesmolten - maar er is ook geen spoortje verdriet. Borge: ‘Sinds de brand is mijn leven opnieuw begonnen. Het voelt heel licht zonder bezittingen.’

Joanika stak de open haard aan, de brand begon in de schoorsteen.
Ik heb een cv-ketel en een batterij nondescripte radiatoren.
Het verhaal ontroert me zo dat dat me spijt. Bijna.

Fait divers

I.
Beschadigde asbak gekocht. Gebakken in 1950, ter gelegenheid van de meerderjarigheid van Kuifje (‘Hourrah! Nous sommes majeurs!’). Curieus hebbedingetje, maar ook, laten we eerlijk wezen, een onnozel prul. Ik wilde domweg D. een plezier doen door eindelijk weer iets van hem te kopen.

Nieuwe fase in de levensloop van de verzamelaar? Na jarenlang mijn eigen hebzucht te hebben bevredigd, bekommer ik me nu om het welbehagen van mijn dealer. Die aardworm vroeg op zijn beurt een te lage prijs wat ik dan weer afbreuk vond doen aan mijn goedertierenheid.

Billions of blue blistering boiled and barbecued barnacles, wat een vermoeiende wereld!

II.
Fijne mail nog van Martin Lodewijk, een herinnering aan een anekdote die Peter de Smet ‘met graagte ophaalde’:

Peter was op bezoek op de studio van Hergé, jaren zestig. Bob de Moor had juist een prent afgewerkt en legde die voor de meester op zijn bureau met de woorden: ‘Hij is af!’ Waarop Hergé antwoordde: ‘Nee, Bob…’, zijn pen pakte, zijn signatuur onder de tekening zette en zei: ‘…NU is hij af!’

III.
Na een asbak met een 21-jarige Kuifje, is dit misschien wel de meest logische next deal:

Kuifje 1 jaar oud. Origineel van het weekbladomslag, 25 september 1947. Aanstaande zaterdag onder de hamer in Parijs (Artcurial, kavel 136A).